Là đặt tên và solgan cho nhóm của mình.
Tên gì cũng được — không giới hạn, không khuôn mẫu. Sau đó, mỗi nhóm phải có khẩu hiệu riêng. Và mỗi khi tôi đưa ra câu hỏi hay bài tập tình huống cần thảo luận nhóm, trước khi trả lời, bạn đại diện nhóm phải đứng lên giới thiệu tên bản thân, nói tên nhóm, rồi cả nhóm cùng hô vang khẩu hiệu.
Nghe có vẻ mất thời gian. Có bạn hơi ngại. Nhưng tôi làm điều này hoàn toàn có chủ đích.
Khi một nhóm có tên, các bạn bắt đầu có ý thức về một tập thể mà mình thuộc về. Tên nhóm là sản phẩm đầu tiên cả nhóm cùng nhau tạo ra — trước cả bài tập pháp luật. Và khi được tự do chọn tên, các bạn học được điều đơn giản nhưng quan trọng: sáng tạo là quyền của mình, không ai áp đặt. Miễn trong giới hạn pháp luật và đạo đức xã hội.
Khẩu hiệu thì khó hơn. Để nghĩ được một câu ngắn đại diện cho tinh thần của cả nhóm, các bạn phải ngồi lại với nhau, lắng nghe nhau, tìm tiếng nói chung. Đó chính xác là kỹ năng làm việc nhóm đầu tiên của lớp.
Nhưng điều tôi coi trọng hơn cả, là không một sinh viên nào bị bỏ lại trong lớp học.
Bạn hướng nội hay bạn rụt rè — đều có nhóm của mình, đều có người đứng cùng. Tên nhóm là danh tính chung. Khẩu hiệu là cam kết chung. Và khi cả nhóm cùng đứng dậy hô vang — đó là lời khẳng định không cần nói ra: chúng tôi là một tập thể, không ai đơn độc ở đây.
Về việc giới thiệu bản thân trước khi trả lời, đây là phần tôi chú trọng nhất vì nó gắn trực tiếp với nghề luật sư.
Khi tham gia tố tụng tại phiên Tòa, Luật sư phải trình bày rõ ràng: tên của mình là gì, đang công tác tại tổ chức hành nghề nào, thuộc Đoàn Luật sư nào — trước khi trình bày bất kỳ luận điểm nào. Đó không phải thủ tục hình thức. Đó là sự minh bạch về danh tính, là trách nhiệm nghề nghiệp mà luật sư phải gánh chịu trước mỗi lời nói của mình.
Tôi muốn các bạn hình thành thói quen đó từ giảng đường. Xác định danh tính, khẳng định lập trường, rồi mới nói. Để sau này khi bước vào nghề, việc đứng lên giới thiệu bản thân trước Tòa không phải là điều xa lạ — mà đã là phản xạ tự nhiên.
Và khi bạn đứng lên nói, biết rằng cả nhóm sẽ hô khẩu hiệu cùng mình — bạn sẽ chuẩn bị bài kỹ hơn. Không phải vì sợ điểm thấp, mà vì không muốn để nhóm thất vọng. Đó là kỷ luật xuất phát từ sự tự hào, không phải từ áp lực.
Luật sư Lê Nguyên Hòa
