Chiến thuật “trộn cám vào vàng” trong tranh tụng là cách trộn các chứng cứ yếu vào các chứng cứ mạnh, có lợi nhằm “thổi phồng” vấn đề tranh chấp lên, từ đó đưa ra một yêu cầu bồi thường lớn hơn mức thực tế để tạo lợi thế trong việc đàm phán, thương lượng, “trả giá”.

Thực chất, chiến thuật này mượn ánh sáng của vàng để làm cho cám cũng “sáng” theo, từ đó đẩy giá trị của yêu cầu lên cao hơn thực tế. Chiến thuật này thường có hiệu quả trong giai đoạn đàm phán và đối phương còn “mù mờ” về chứng cứ và việc vận dụng các nguyên tắc pháp luật còn hạn chế.

Tuy nhiên, chiến thuật này, đôi khi bị phản tác dụng. Vì một khi đã trộn cám vào vàng, thì một rủi ro có thể thấy ngay đó là “vàng có thể bị đánh đồng là cám”. Nếu gặp đối thủ có kinh nghiệm thực chiến và nắm vững kỹ năng vận dụng pháp luật thì họ sẽ biết cách làm nổi bật các chứng cứ yếu để làm lu mờ đến mức triệt tiêu các chứng cứ mạnh của đối phương. Mục đích của họ sẽ làm cho Hội đồng Xét xử chỉ quan tâm đến các điểm yếu trong lập luận và các chứng cứ mà đối phương đưa ra, để cuối cùng xem tất cả các chứng cứ hoàn toàn không có cơ sở để chấp nhận. Lúc này, số vàng ít ỏi bị trộn lẫn trong cám cũng bị xem là cám.

Vừa qua, một khách hàng của chúng tôi đã sử dụng chiến thuật trên trong một vụ án dân sự ở cấp Sơ thẩm nhưng đã không hiệu quả. Đến cấp Phúc thẩm họ đã liên hệ đội ngũ luật sư LH Legal, với mong muốn giành lại chiến thắng. Việc khách hàng mong muốn Luật sư giúp chiến thắng trong một vụ kiện là điều hết sức bình thường. Nó chỉ trở nên nan giải hơn khi khách hàng vẫn muốn chiến thắng bằng chính phương pháp, lập luận mà họ đã thua trước đó. Trước những tình huống này, chúng tôi thường sẽ dành nhiều thời gian xác định sự thật của vụ án trước khi bắt đầu hiểu lập luận của khách hàng. Bởi khi tập trung vào sự thật, Luật sư sẽ ở thế trung lập, khách quan trong suy nghĩ, tư duy và lập luận. Từ đó, Luật sư nhận diện được vị thế pháp lý của khách hàng chuẩn xác hơn, đó là tiền đề để thực hiện bước tiếp theo là chiến lược tranh tụng và các kế hoạch sử dụng chứng cứ, xây dựng luận cứ phù hợp.

Ngược lại, nếu chúng tôi tập trung vào luận cứ của khách hàng trước khi nắm bắt chi tiết và toàn diện sự thật của vụ án, thì rất dễ bị “thao túng lập luận” bởi chính khách hàng của mình. Cách dễ nhất để biến một luật sư trở thành thư ký của khách hàng đó là đồng thuận với quan điểm của khách hàng một cách vội vàng, khi bản thân còn chưa nắm rõ bức tranh của vụ án.

Tại LH Legal, chúng tôi sẽ rất nhanh trong việc ứng phó trước các tình huống pháp lý khẩn cấp, nhưng cực kỳ thận trọng trong việc đánh giá và sử dụng chứng cứ. Bởi thành bại của các vụ kiện kéo dài hàng năm trời phụ thuộc lớn vào không chỉ chiến lược tranh tụng tổng thể mà còn ở việc sử dụng chứng cứ đúng thời điểm, đúng loại chứng cứ và cho đúng lập luận pháp lý. Một chứng cứ mạnh nếu được đưa ra sai thời điểm, sai bối cảnh, cũng có thể mất hết sức nặng vốn có.

Rõ ràng, khi khách hàng vẫn muốn dùng lại các chứng cứ, phương pháp tranh biện cũ dù đã thất bại, thì chắc phải có lý do. Chúng tôi không cố gắng tìm ra logic trong cách lập luận của khách hàng, vì lúc đó luật sư sẽ bị cuốn vào tư duy của khách. Điều chúng tôi cần làm là với chứng cứ cũ, với sự thật vẫn còn đó, cần có cách tiếp cận mới, cần có phương pháp lập luận khác, cần bóc tách vàng và cám, rồi sử dụng chúng đúng thời điểm, đúng trật tự — để vàng có giá của vàng và cám cũng có giá trị của cám. Với nguyên tắc và phương pháp làm việc đó, chúng tôi đã giúp khách hàng giành lại thắng lợi — và công lý cuối cùng đã thuộc về họ. Chúng tôi đã làm mọi thứ họ mong muốn, ngoại trừ một điều: phương pháp trộn cám vào vàng.

#lhlegal #luatsuhoa